تله‌ای که می‌تواند حوثی‌ها را به شکست بکشاند
تله‌ای که می‌تواند حوثی‌ها را به شکست بکشاند
با پیشروی حوثی‌های یمن به سمت منطقه استراتژیک باب‌المندب، شاید آنان تصور کنند که در حال نزدیک شدن به یک پیروزی بزرگ و تاریخی هستند؛ اما این پیشروی، اگر با گسترش بیش از حد نیروها و باز شدن پای قدرت‌های خارجی همراه شود، می‌تواند به جای نقطه قوت، به بزرگ‌ترین نقطه ضعف حوثی‌ها تبدیل شود.
چرا؟
زیرا در جنگ، هر پیشروی لزوماً به معنای پیروزی نیست. ارزش یک منطقه تنها به اهمیت جغرافیایی آن بستگی ندارد؛ بلکه به توانایی یک نیرو برای حفظ، تأمین و دفاع از آن منطقه نیز وابسته است.
باب‌المندب یکی از حساس‌ترین آبراه‌های جهان است. این منطقه فقط یک نقطه جغرافیایی در یمن نیست؛ بلکه بخشی از مسیر حیاتی ارتباطی میان دریای سرخ و خلیج عدن و یکی از مسیرهای مهم تجارت دریایی جهان است. بنابراین هرگونه تهدید جدی علیه امنیت این آبراه، می‌تواند واکنشی بسیار فراتر از مرزهای یمن ایجاد کند.
اینجاست که ممکن است تله اصلی شکل بگیرد.
تا زمانی که حوثی‌ها عمدتاً در چارچوب یک جنگ داخلی و منطقه‌ای با مخالفان خود روبه‌رو بودند، بخش عمده فشار نظامی متوجه بازیگران منطقه‌ای بود. اما هرچه تهدید علیه کشتیرانی بین‌المللی و امنیت باب‌المندب افزایش پیدا کند، مسئله از یک بحران منطقه‌ای به یک مسئله امنیت بین‌المللی تبدیل خواهد شد.
در چنین شرایطی، احتمالاً دیگر فقط کشورهای عربی مقابل حوثی‌ها قرار نخواهند داشت؛ بلکه منافع کشورهای غربی، آمریکا و دیگر قدرت‌هایی که امنیت خطوط کشتیرانی و تجارت جهانی برایشان اهمیت دارد نیز مستقیماً درگیر خواهد شد.
و این دقیقاً همان جایی است که یک پیروزی تاکتیکی می‌تواند به یک شکست راهبردی تبدیل شود.
چرا باب‌المندب می‌تواند برای حوثی‌ها خطرناک باشد؟
اگر حوثی‌ها برای رسیدن به این منطقه، بخش قابل توجهی از نیرو، تجهیزات و فرماندهی خود را به یک محور خاص منتقل کنند، ممکن است سایر جبهه‌ها تضعیف شوند.
در این حالت، مخالفان آنان می‌توانند از خلأ ایجادشده در سایر مناطق استفاده کنند و فشار را از چند جهت افزایش دهند.
به عبارت دیگر، ممکن است حوثی‌ها در حالی که تمام توجه خود را به سمت یک هدف بسیار مهم معطوف کرده‌اند، پشت سر خود را آسیب‌پذیر کنند.
این همان اشتباهی است که بسیاری از نیروهای نظامی در طول تاریخ مرتکب شده‌اند:
پیشروی سریع، بدون تأمین عمق دفاعی و خطوط ارتباطی.
هرچه یک نیرو بیشتر پیشروی کند، طول خطوط تأمین و ارتباطی آن نیز افزایش پیدا می‌کند. اگر دشمن بتواند این خطوط را مختل کند، نیرویی که در ظاهر در حال پیشروی است، ممکن است به تدریج در موقعیتی قرار بگیرد که حفظ مواضع جدید برایش بسیار دشوارتر از تصرف آنها باشد.
اما خطر بزرگ‌تر برای حوثی‌ها، بین‌المللی شدن جنگ است
به نظر من، مهم‌ترین بخش این ماجرا حتی خودِ باب‌المندب نیست؛ بلکه پیامد سیاسی و بین‌المللی کنترل یا تهدید جدی این آبراه است.
حوثی‌ها ممکن است تصور کنند که با نزدیک شدن به باب‌المندب، اهرم فشار بسیار قدرتمندی به دست خواهند آورد. اما همین اهرم می‌تواند علیه خود آنان استفاده شود.
اگر تهدید علیه کشتی‌های تجاری و مسیرهای بین‌المللی افزایش پیدا کند، کشورهای مختلف دیگر نمی‌توانند موضوع را صرفاً یک اختلاف داخلی یمن یا حتی یک درگیری میان کشورهای منطقه تلقی کنند.
در آن نقطه، مسئله تبدیل می‌شود به:
امنیت تجارت جهانی، امنیت کشتیرانی و آزادی عبور و مرور در یک آبراه استراتژیک.
و زمانی که منافع قدرت‌های بزرگ مستقیماً تهدید شود، موازنه جنگ می‌تواند به شکل اساسی تغییر کند.
آن زمان حوثی‌ها ممکن است به جای مواجه بودن با چند کشور منطقه‌ای، با مجموعه‌ای بسیار بزرگ‌تر از بازیگران سیاسی و نظامی روبه‌رو شوند.
تله دوم: حوثی‌ها ممکن است دشمنان خود را متحد کنند
یک خطر دیگر این است که پیشروی بیش از حد حوثی‌ها، اختلافات میان مخالفان آنها را کاهش دهد.
کشورهایی که ممکن است در بسیاری از مسائل با یکدیگر اختلاف داشته باشند، وقتی با یک تهدید مشترک علیه یک آبراه استراتژیک روبه‌رو شوند، ممکن است منافع مشترک خود را بر اختلافاتشان مقدم بدانند.
به بیان ساده‌تر:
ممکن است حوثی‌ها با پیشروی به سمت باب‌المندب، دقیقاً همان چیزی را ایجاد کنند که تاکنون از آن اجتناب کرده بودند؛ یعنی یک ائتلاف گسترده‌تر علیه خودشان.
پیروزی‌ای که ممکن است آغاز عقب‌نشینی باشد
بنابراین نباید فقط به این نگاه کرد که حوثی‌ها چه منطقه‌ای را تصرف می‌کنند یا تا کجا پیشروی می‌کنند.
باید سؤال مهم‌تری پرسید:
آنها در مقابل این پیشروی چه چیزی را از دست می‌دهند؟
آیا جبهه‌های دیگرشان ضعیف می‌شود؟
آیا خطوط تأمین آنها طولانی‌تر و آسیب‌پذیرتر می‌شود؟
آیا مخالفان آنها فرصت سازماندهی مجدد پیدا می‌کنند؟
آیا کشورهای منطقه به یک ائتلاف گسترده‌تر نزدیک می‌شوند؟
و مهم‌تر از همه، آیا با تهدید باب‌المندب، پای قدرت‌های بزرگ‌تر مستقیماً به جنگ باز می‌شود؟
اگر پاسخ این پرسش‌ها مثبت باشد، آنچه امروز در نقشه جنگ یک پیشروی موفق به نظر می‌رسد، ممکن است در واقع آغاز یک مرحله کاملاً متفاوت باشد.
حوثی‌ها شاید در نگاه اول در حال نزدیک شدن به یک هدف استراتژیک باشند؛ اما ممکن است همزمان در حال نزدیک شدن به محاصره سیاسی و نظامی بزرگ‌تری نیز باشند.
در جنگ، همیشه خطرناک‌ترین لحظه زمانی نیست که یک نیرو در حال شکست است؛ گاهی خطرناک‌ترین لحظه برای یک نیروی نظامی، زمانی است که بیش از اندازه به پیروزی خود اطمینان پیدا کرده و تصور می‌کند دیگر نیازی به دفاع از جبهه‌های دیگر ندارد.
شاید باب‌المندب برای حوثی‌ها یک دروازه به سوی پیروزی نباشد؛
شاید دروازه‌ای باشد که از آن، دشمنان بسیار بیشتری وارد جنگ شوند.
و اگر چنین شود، ممکن است آنچه امروز یک پیشروی بزرگ به نظر می‌رسد، فردا به نقطه‌ای تبدیل شود که ورق جنگ علیه حوثی‌ها برگردد.
ب اميرخاني
11.9.2026